Nus vein capiu!

PLANISESCHA DISENTIS/MUSTÉR SIU AGEN CONCUORS?

CULTURA EI LA NOVA NEIV.

Ques­ta sera vegn dis­cur­riu a Mustér igl emprem dil Trenin Desertin. Sil­suenter dil pre­ven­tiv com­mu­nal. Emprem empus­tar, lu mirar sche nus savein pagar?

A Laax han las vis­chnaun­cas sur­priu infra­struc­tura tur­is­ti­ca per 50 mil­li­uns francs. A Breil ha la pop­u­laz­i­un gest con­cediu 7 mil­li­uns per sias pen­dic­u­laras. A Mustér fig­ureschan den­ton 56,55 mil­li­uns francs da cap­i­tal jester ella bilan­za dal­las pen­dic­u­laras.

E la vis­chnaun­ca? Ella preve­da tochen 2036 inves­tiz­iuns da rodund 32 mil­li­uns francs. Il grad d’atgna finanzi­az­i­un per 2027 mun­ta gest a 27 pertsch­ien.

Quei ei aunc buc in con­cuors. Mo nua res­ta il plan per cass che las pen­dic­u­laras da Mustér drovan era mil­li­uns publics? E tgi vegn lu cel­e­braus sco grond spin­drad­er?

Aunc pli inqui­etont ei enzat­gei auter: Nua vegn ei pon­der­au co nus vulein viv­er suenter la neiv? Ei igl aveg­nir da nos­sa vis­chnaun­ca ver­amein nuot auter che aunc adi­na dapli turis­sem?

2027 fes­tivein nus 150 onns dapi l’elecziun da Cas­par Decurtins sco mis­tral dal­la Cadi. Per el era la claus­tra da Mustér in «vegl losch da lib­er­tad grischu­na».

Ina lib­er­tad che veg­ne­va vivi­da conc­re­tamein: autono­mamein, inde­pen­den­tamein e cun fidon­za en sesez. Cun fidon­za ellas atg­nas habil­i­tads, els beins com­munabels ed ella respon­s­abladad vicen­deivla. Buca spit­gar sin sub­ven­z­i­uns, inves­turs ni gronds spin­draders. Mobein ess­er capavels da for­mar com­munablamein las atg­nas cun­diz­iuns da viv­er.

For­sa entschei­va il ver con­cuors d’ina vis­chnaun­ca buca pér cura ch’ils dan­ers van a fin.

Mobein cura che nuot auter vegn pli endamen ad ella.

#LavinaNera – Nus vein capiu!

  • 1424: La claus­tra e las vis­chnaun­cas sede­fen­dan com­munablamein encunter signurs jasters. Ellas bat­tan per lur lib­er­tad.
  • 1877: Cas­par Decurtins sede­fen­da encunter la pus­son­za dil sta­di lib­er­al. El defen­da la lib­er­tad dal­la claus­tra. La Lav­ina Nera!
  • 2024: Nos­sa admin­is­traz­i­un com­mu­nala clo­ma per agid! Cun E‑Tuk-Tuks ed in tren tur­is­tic muos­sa ella a nus co nos­sa regiun duei ess­er depen­den­ta, arbi­traria ed uni­for­ma­da. Els num­nan quei inno­vaz­i­un.

Nus engra­ziein al svilup regiu­nal, alla sco­la aul­ta pro­fes­si­u­nala, allas organ­isaz­i­uns tur­is­ti­cas ed a lur investiders pri­vats!

Dan­ers publics pro­movan fatschen­tas pri­vatas. La regiun paga. Auters deci­dan.

Nus vein capiu!

Vus dumandeis suenter alternativas?

Co fuss ei cun ina sim­pla exam­i­naz­i­un?

  1. Tgei duvrein nus per ina buna veta?
  2. Da tgei essan nus depen­dents?
  3. Tgi deci­da davart nos­sas resur­sas?
  4. Tgei projects fan nus pli inde­pen­dents?
  5. Tgei stuein nus far igl emprem?

Nos­sa finami­ra: Ina nova e fer­ma econo­mia d’autarchia ellas Alps.

2030.autarkieindex.org

  • 1424: Lib­er­tad da signurs jasters.
  • 1877: Lib­er­tad dal­la tutela stata­la.
  • 2024: Lib­er­tad dall’explotaziun eco­nom­i­ca.

Ei ha bia neiv. Bia neiv nera.

#LavinaNera treis.

  1. Grauer Bund, 1424 – His­torisches Lexikon der Schweiz:
    https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/017158/2010–01-14/
  2. Abt Petrus von Pon­tanin­gen – His­torisches Lexikon der Schweiz:
    https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/016918/2010–09-28/
  3. Cas­par Decurtins, 1877 – His­torisches Lexikon der Schweiz:
    https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/003565/2009–05-08/
  4. #Denkschrift1877 – Kloster Dis­en­tis und Cas­par Decurtins:
    https://dissent.is/2026/10/17/denkschrift1877/
  5. E‑Tuk-Tuks – Sur­sel­va Lab, FH Graubün­den:
    https://www.fhgr.ch/news/newsdetail/e‑tuktuks-fuer-die-surselva-surselva-lab-startet-pilot/
  6. Regiona­len­twick­lung Sur­sel­va – Jahres­bericht 2023:
    https://www.regiun-surselva.ch/fileadmin/user_upload/Instituziuns/Documents/Rapports_annuals/Jahresbericht_2023.pdf
  7. Trenin Desertin – RTR, 19. Okto­ber 2026:
    https://www.rtr.ch/novitads/grischun/surselva/muster-il-trenin-desertin-sco-nov-attracziun

AUCH HEUTE MORGEN ENTDECKT:
UND SO MACHEN ES JENE, WELCHE DIE HOCHWERTWÖRTER UMSTANDLOS DEM TOURISMUS VERKAUFEN

WIR MACHEN ES ANDERS