PLANISESCHA DISENTIS/MUSTÉR SIU AGEN CONCUORS?
CULTURA EI LA NOVA NEIV.
Questa sera vegn discurriu a Mustér igl emprem dil Trenin Desertin. Silsuenter dil preventiv communal. Emprem empustar, lu mirar sche nus savein pagar?
A Laax han las vischnauncas surpriu infrastructura turistica per 50 milliuns francs. A Breil ha la populaziun gest concediu 7 milliuns per sias pendicularas. A Mustér figureschan denton 56,55 milliuns francs da capital jester ella bilanza dallas pendicularas.
E la vischnaunca? Ella preveda tochen 2036 investiziuns da rodund 32 milliuns francs. Il grad d’atgna finanziaziun per 2027 munta gest a 27 pertschien.
Quei ei aunc buc in concuors. Mo nua resta il plan per cass che las pendicularas da Mustér drovan era milliuns publics? E tgi vegn lu celebraus sco grond spindrader?
Aunc pli inquietont ei enzatgei auter: Nua vegn ei ponderau co nus vulein viver suenter la neiv? Ei igl avegnir da nossa vischnaunca veramein nuot auter che aunc adina dapli turissem?
2027 festivein nus 150 onns dapi l’elecziun da Caspar Decurtins sco mistral dalla Cadi. Per el era la claustra da Mustér in «vegl losch da libertad grischuna».
Ina libertad che vegneva vivida concretamein: autonomamein, independentamein e cun fidonza en sesez. Cun fidonza ellas atgnas habilitads, els beins communabels ed ella responsabladad vicendeivla. Buca spitgar sin subvenziuns, investurs ni gronds spindraders. Mobein esser capavels da formar communablamein las atgnas cundiziuns da viver.
Forsa entscheiva il ver concuors d’ina vischnaunca buca pér cura ch’ils daners van a fin.
Mobein cura che nuot auter vegn pli endamen ad ella.
#LavinaNera – Nus vein capiu!
- 1424: La claustra e las vischnauncas sedefendan communablamein encunter signurs jasters. Ellas battan per lur libertad.
- 1877: Caspar Decurtins sedefenda encunter la pussonza dil stadi liberal. El defenda la libertad dalla claustra. La Lavina Nera!
- 2024: Nossa administraziun communala cloma per agid! Cun E‑Tuk-Tuks ed in tren turistic muossa ella a nus co nossa regiun duei esser dependenta, arbitraria ed uniformada. Els numnan quei innovaziun.
Nus engraziein al svilup regiunal, alla scola aulta professiunala, allas organisaziuns turisticas ed a lur investiders privats!
Daners publics promovan fatschentas privatas. La regiun paga. Auters decidan.
Nus vein capiu!
Vus dumandeis suenter alternativas?
Co fuss ei cun ina simpla examinaziun?
- Tgei duvrein nus per ina buna veta?
- Da tgei essan nus dependents?
- Tgi decida davart nossas resursas?
- Tgei projects fan nus pli independents?
- Tgei stuein nus far igl emprem?
Nossa finamira: Ina nova e ferma economia d’autarchia ellas Alps.
- 1424: Libertad da signurs jasters.
- 1877: Libertad dalla tutela statala.
- 2024: Libertad dall’explotaziun economica.
Ei ha bia neiv. Bia neiv nera.
#LavinaNera treis.
- Grauer Bund, 1424 – Historisches Lexikon der Schweiz:
https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/017158/2010–01-14/ - Abt Petrus von Pontaningen – Historisches Lexikon der Schweiz:
https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/016918/2010–09-28/ - Caspar Decurtins, 1877 – Historisches Lexikon der Schweiz:
https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/003565/2009–05-08/ - #Denkschrift1877 – Kloster Disentis und Caspar Decurtins:
https://dissent.is/2026/10/17/denkschrift1877/ - E‑Tuk-Tuks – Surselva Lab, FH Graubünden:
https://www.fhgr.ch/news/newsdetail/e‑tuktuks-fuer-die-surselva-surselva-lab-startet-pilot/ - Regionalentwicklung Surselva – Jahresbericht 2023:
https://www.regiun-surselva.ch/fileadmin/user_upload/Instituziuns/Documents/Rapports_annuals/Jahresbericht_2023.pdf - Trenin Desertin – RTR, 19. Oktober 2026:
https://www.rtr.ch/novitads/grischun/surselva/muster-il-trenin-desertin-sco-nov-attracziun
AUCH HEUTE MORGEN ENTDECKT:
UND SO MACHEN ES JENE, WELCHE DIE HOCHWERTWÖRTER UMSTANDLOS DEM TOURISMUS VERKAUFEN

